پرده برداری از «اعتدال» در قامت یک «پروژه فکری» نه یک «گفتمان

نام نویسنده: نورالدین حداد

حضور چهره ی مطرح رسانه ای جبهه غربگرا در رسانه ملی، نشان می دهد آنان برای تبیین مبنای تساهلی ِ«توسعه»، نگاهی انتقالی از چارچوب رسانه های اختصاصی خود به صحنه های عمومی همچون رسانه ملی دارند.

حضور چهره ی مطرح رسانه ای جبهه غربگرا در رسانه ملی، نشان می دهد آنان برای تبیین مبنای تساهلی ِ«توسعه»، نگاهی انتقالی از چارچوب رسانه های اختصاصی خود به صحنه های عمومی همچون رسانه ملی دارند. به واسطه این گفتگوی مهم و روشن تر شدن اهداف تولید فکر جدید در جبهه غربگرایان نشان دهنده پارادیم مافوق سیاسی جدیدی است که همزمان با انتخاب حسن روحانی در سال ۹۲ استارت خورد. برخی رسانه چی های این جریان به دلیل نفوذ کلام و صلاحیت سیاسی که از وجاهت عمومی بین بدنه به عاریه گرفته شده است سعی بر آن دارند تا با ایجاد یک سیستم مرید پروری مدرن در رسانه های خود، روز به روز بر قشر هم نظر و ستایشگرشان بیفزایند. این راهبرد تنها یک صورت کلی از مسائلی است که می توان هر کدام را شاخصه های مختلف تولید یک پروژه فکری با نام و هویت اعتدالی تفسیر نمود. این شاخصه ها در چند مسئله ی زیر قابل تفکیک است:

  • انقلاب زدایی: اصولاً ردپای عمیقی از انقلاب زدایی در آثار نفر اول رسانه ای جبهه غربگرا نمایان است. متصل شدن نظریه انحطاط ایران به حملات پی در پی روزنامه نگاران اصلاح طلب به برخی نظریه پردازان انقلابی، این فرصت را بازآیی می کند که در پروژه فکری اعتدال، انقلاب به مثابه یک تبلور تک ساحتی و مقید به زمان تلقی شود. در این شاخصه، انقلاب تاریخ انقضاء می گیرد و به همین جهت به تمام ابعاد انقلابی با نگاه کاملاً سلبی نگاه می شود. در این شاخصه انقلاب چه درونی در قامت حُکما و چه در ساحت بیرونی خود و در ابعاد اجتماعی و کلان مذموم و عامل عقب ماندگی از توسعه قلمداد شد و به عنوان بدلی از مهمترین دلیل انحطاط سیاسی ایران در عصر مدرنیته به صورت زیرکانه ای معرفی می شود. چه درمصاحبه روزهای گذشته و چه در روند تولید فکر رسانه های تخصصی تر حوزه اندیشه جبهه غربگرا بحث انقلاب زدایی به معنای عام و انقلاب اسلامی زدایی به معنای خاص در حال ضریب گرفتن است.
  • پیرایش غرب: پروژه فکری اعتدال بنا دارد تا از غرب تعریف مسحور کننده تری را ارائه دهد. اندیشه غربی در این سیستم، اندیشه ای نجات بخش است و منجیان این شاخصه هابز،هگل،اشتراوس و دیگر فیلسوفان سیاسی غرب هستند. لیست بلند بالای کتب ترجمه شده از فیسلوفان مدرنیته سیاسی در دولت حسن روحانی شاهدی بر این مدعا است. غالب موسسات انتشاراتی که بر ترجمان و چاپ آثار این فلاسفه همت کرده اند متصل به بنگاه های قدرت و ثروت احزاب اصلاح طلب به خصوص حزب کارگزاران سازندگی هستند. وظیفه خطیری که توسط این فعال رسانه ای جبهه غربگرا به عهده ی برخی از شاگردان قدیمی و دوستان امروزی داده شده و نمو ساده و عینی تر آن را در تخصیص صفحات آموزش فلسفه سیاسی غرب در هفته نامه ی روزنامه شده ی سازندگی می توان دید. دبیر این بخش در مصاحبه ی خود به طور واضح هدف از این فصل جدید کاری را آشنایی عموم مردم با فلسفه سیاسی غرب آن هم به زبان ساده می داند.
  • دین عرفی: این فعال رسانه ای جبهه غربگرا به صراحت از چرخش خود از انقلابی گرایی به اعتدال می گوید. اعتدالی که در وجوه عمومی و حتی سیاسی آن نموی در اعصار بخصوصی از تاریخ تشیع دارد. بهانه ی خوبی برای التقاطی کردن پروژه فکری اعتدال در الفاظ و اشخاص سرشناس تاریخ تشیع و همزمان دور کردن اذهان عمومی از دینی که انسان را مجاب به جهاد و یا برخورد با اشرافی گرایی می کند. دین عرفی برای جریان اعتدال را می توان در تلاش پشت پرده آن ها چه در سال ۷۶ (با بازوی دولت اصلاحات) برای باز کردن مناسب تاریخی اسلامی جدید دید. جریانی که علقه در حلقه کیان داشت و به صورت کاریکاتور گونه ای خود را متشرع نشان می داد. آنان برای عرفی سازی دین نسبت به خواسته برخی مراجع تقلید نیز سر تمکین خم می کرد. امروز همین جریان در قامت اشخاص دیگر و سازماندهی بهتر سعی بر تلقین همین فضا با تعطیلی در روز شش آذر ماه را داشتند.

نتیجه گیری:

در پروژه فکری اعتدال که به طور رسمی شش سال است که آغازشده است، سیاست و دیانت بر مدار مصلحت و استراتژی است نه گفتمان اساسی. گردش های پی در پی و سرگیجه آور مرد پرحاشیه رسانه های جبهه غربگرا از اردوگاه های مختلف سیاسیون نشان می دهد که وضعیت امروز او به عنوان مشاور رسانه ای نهاد ریاست جمهوری و با مشخص شدن نام نخستین نامزد غیر رسمی انتخابات ریاست جمهوری آتی، پروژه فکری غربگرایان میانه رو در غالب «اعتدال»، بیشتر به دنبال تغییر اصول اصلی در بینش حکومتی و حتی اجتماعی انقلاب اسلامی هستند تا رقابت با احزاب اصلاح طلبان. عمیق بودن این راهبرد و همچنین نگاه به شدت کلان پروژه فکری اعتدال بر خلاف گفتمان های سیاسی، بنا دارد تا علاوه بر مشی سیاسی جامعه، روحیه افراد و ذائقه ی فکری آن ها را نیز تحت تأثیر خود قرار دهد.

نوشته های مرتبط

نظری بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *