توهم ریاض در خصوص نزدیک شدن به بغداد

نام نویسنده: نورالدین حداد

دیروز نشست شورای هماهنگی عربستان سعودی و عراق با حضور «رکس تیلرسون» در کسوت میانجی و تسهیل کننده صورت پذیرفت.

دیروز نشست شورای هماهنگی عربستان سعودی و عراق با حضور «رکس تیلرسون» در کسوت میانجی و تسهیل کننده صورت پذیرفت. پس از لشرکشی عراق به کویت این اولین بار است که روابط عربستان سعودی و عراق روزنه هایی در خود می بیند. از روند های گذشته عربستان سعودی به خصوص تحرکات نیروهای طیف مقتدی صدر در عراق و همچنین اعلام حمایت موضعی از دولت مرکزی عراق در مواجه با تصمیمات جنجال برانگیز تجزیه طلبی «مسعود بارزانی» چند نکته ی مهم می توان استخراج کرد:

  • عربستان سعودی با تصور آن که می تواند در پروژه های کمک رسانی به بازسازی عراق ِ پساداعش تاثیر گذار بوده و با راهبرد وابسته سازی در عراق بتواند به نفوذ سیاسی خود در این کشور برسد نخستین قدم های خود را خواهد برداشت. تیلرسون نیز امیدوار است عربستان سعودی بخشی از درآمدهای سرشار نفتی‌اش را در پروژه‌های گسترده بازسازی عراق صرف کند تا زندگی را در شهرهایی نظیر موصل، به وضعیت پیش از داعش بازگرداند.
  • مهمترین استراتژی آمریکا در قبال روابط عراق و عربستان سعودی کم کردن میزان نفوذ ایران در منطقه بالاخص در میان مردم و نیروهای نظامی، سیاسی و مذهبی عراق است. حمایت دولت سعودی از حیدر العبادی، نخست‌وزیر عراق نیز می‌تواند پیشنهاد تیلرسون را موجه‌تر جلوه دهد. اما تیلرسون در خاورمیانه بر لبه تیغ حرکت می‌کند. زیرا عراق که کشوری متنوع و متکثر از حیث قومی و مذهبی است خیلی زودتر تصمیم گرفته است با کدام کشور همسایه اش روابط حسنه ای داشته باشد.
  • اقوام و مذاهب مختلف در عراق با توجه با حضور ایران به عنوان یک ناجی در روزهای سخت مقابله با تروریسم تکفیری و همچنین آگاهی به خالی ماندن دست عربستان سعودی پس از پشتیبانی های مالی آن ها از داعش،  این نکته را به گوش مقامات عربستان سعودی رسانده که باید از نفود ایران در عراق بکاهند.
  • پیش از این نشست، «هربرت مک مستر» مشاور امنیت ملی ترامپ گفت: «تقویت مناسبات عراق با مهم‌ترین رقیب منطقه‌ای ایران، یعنی عربستان سعودی، شیوه‌ای است که واشنگتن برای مقابله با نفوذ ایران در عراق در پیش گرفته است همچنین، اتحاد عربستان سعودی و عراق می‌تواند از دامنه نفوذ رو به گسترش ایران، از خلیج‌فارس تا دریای مدیترانه بکاهد».

برآیند تمامی نکات فوق را باید در تجربه شخصی«زیباری» دانست، هوشیار زیباری که به مدت ۱۰ سال وزیر خارجه عراق بوده است در تویتی نوشته است «به هم نزدیک کردن عراق و سعودی از سوی آمریکا یک توهم است که واشنگتن از این طریق خود را قائل کرده است که می‌تواند حیدر العبادی نخست وزیر عراق را از تحت نفوذ ایران خارج کند».

آمریکا می‌کوشد زمینه‌های اندک همکاری عراق و عربستان را تقویت کند و تارهای نازک ارتباط بغداد و ریاض را مستحکم‌تر سازد، زیرا در ماه‌های اخیر نشانه‌های بهبود روابط دیده شده است. نشانه‌هایی نظیر سفر مقتدی صدر، روحانی شیعه عراقی به عربستان و سفر عادل الجبیر وزیر امور خارجه عربستان سعودی به بغداد و بازدید حیدرالعبادی، نخست‌وزیر عراق از جده در ماه ژوئن. تیلرسون بلافاصله پس از رسیدن به قدرت،‌ پروژه تقویت روابط عربستان سعودی و عراق را کلید زد، به‌طوری که در اوایل زمامداری‌اش، یک جلسه معارفه بسیار مهم با کارمندان سفارت آمریکا در مکزیک را لغو کرد تا با عادل ‌الجبیر، وزیر امور خارجه عربستان درخصوص روابط با عراق گفت‌و‌گو کند. گفته می‌شود این تیلرسون بود که از عادل الجبیر خواست به بغداد سفر کند تا پیام حسن‌نیت عربستان را ابلاغ کند و به طرف عراقی اطمینان دهد که عربستان بر عهد خود برای یاری رساندن به نابودی داعش استوار است. تنها دو روز پس از این تماس تلفنی، عادل الجبیر دیدار پیش‌بینی نشده‌ای از بغداد ترتیب داد. او نخستین وزیر امور خارجه سعودی بود که در ۲۷ سال اخیر به بغداد سفر کرد. با توجه به پشتیبانی های معنوی و نظامی ایران در عراق و همچنین مواضع عملی ایران در قبال استقلال کردستان و نیز وجاهت عمومی حضور نیروهای ایرانی در کشور عراق، عربستان سعودی با غرق شدن در توهم نزدیک شدن به دولت عراق نمی تواند چهره ی خود را به عنوان حامی اصلی تروریسم منطقه ای تطهیر کند.

نوشته های مرتبط

نظری بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *